Z Wikipedii

Kwas askorbinowy
Ogólne informacje
Nomenklatura systematyczna (IUPAC):
(R)-3,4-dihydroksy-5-((S)-1,2 -dihydroksyetylo)furan-2(5H)-on
Inne nazwy	witamina C; kwas askorbowy; 2,3-didehydro-L-treo-heksono-1,4-lakton; 3-keto-L-gulofuranolakton
Wzór sumaryczny	C6H8O6
SMILES	C(C(C1C(=O)C(=C(O1)O)O)O)O
Masa molowa	176,13 g/mol
Wygląd	białe lub lekko żółte ciało stałe
Identyfikacja
Numer CAS	50-81-7
PubChem	5785[1]
Właściwości Gęstość i stan skupienia 1,65 g/cm3 ; ciało stałe Rozpuszczalność w wodzie rozpuszczalny Rozp. w innych rozpuszczalnikach etanol, glicerol, glikol propylenowy Temperatura topnienia 192 °C (465,15 K; ±2°[2]) Kwasowość (pKa) Ka1 = 4,17 Ka2 = 11,6
Niebezpieczeństwa
Numer RTECS	CI7650000[3]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą warunków standardowych (25 °C, 1000 hPa)

Kwas askorbinowy (witamina C) - organiczny zwiÄ…zek chemiczny, pochodna glukozy o wzorze sumarycznym C₆H₈O₆. W warunkach standardowych jest biaÅ‚ym, krystalicznym ciaÅ‚em staÅ‚ym. Dobrze rozpuszcza siÄ™ w wodzie, roztwór ma odczyn kwasowy.

[edytuj] Rola w organizmie

Witamina C odgrywa istotną rolę w funkcjonowaniu ludzkiego organizmu. Do szerokiego spektrum jej działania zalicza się m.in:

• skracanie czasu trwania infekcji górnych dróg oddechowych,
• aktywizacja systemu immunologicznego,
• niszczenie wirusów,
• uÅ‚atwianie gojenia siÄ™ ran i zÅ‚amaÅ„,
• hamowanie tworzenia siÄ™ siÅ„ców i powstawania krwotoków,
• hamowanie krwawienia dziÄ…seÅ‚,
• podnoszenie odpornoÅ›ci na zakażenia,
• regulacja poziomu cholesterolu,
• obniżanie ciÅ›nienie krwi,
• ochrona przed zmianami nowotworowymi (rakiem żoÅ‚Ä…dka, jamy ustnej, przeÅ‚yku, pÅ‚uc, wÄ…troby, szyjki macicy i odbytu),
• Å‚agodzenie niepożądanych skutków radioterapii,
• ochrona skóry przed dziaÅ‚aniem sÅ‚oÅ„ca i starzeniem,
• hamowanie rozwoju zaćmy,
• wpÅ‚yw na wytwarzanie i zachowywanie kolagenu
• uczestnictwo w produkcji hormonów zwalczajÄ…cych stres,
• poprawa wydolnoÅ›ci fizycznej.

Witamina C bierze także udział w przemianach tyrozyny, syntezie steroidów nadnerczowych. Ma również wpływ na zachowanie prawidłowego potencjału oksydacyjnego w komórce. Rekomendowane spożycie witaminy C dla dorosłego człowieka wynosi od 45 mg do 90 mg na dobę^[4][5]. Organizmy większości zwierząt i roślin wytwarzają ten związek. Wyjątkiem są organizmy ssaków naczelnych, w tym człowieka, świnki morskiej i niektórych gatunków nietoperzy, którym musi być ona dostarczona z zewnątrz.

[edytuj] Skutki niedoboru

Szkorbut, samoistne krwawienia, uszkodzenia naczyń krwionośnych, krwawe wybroczyny, złe gojenie i odnawianie się ran, rozpulchnienie dziąseł, zmiany w zębach (np. zgorzel), bolesność stawów i mięśni, obrzęki kończyn, osłabienie, utrata apetytu, obniżenie wydolności fizycznej, depresja, osteoporoza, niedokrwistość mikrocytarna niedobarwliwa, nadczynność gruczołu tarczowego, zaburzenia neurologiczne, wtórne infekcje, schorzenia żołądka, zapalenie błony śluzowej, przedłużenie okresu zaziębienia organizmu i trudności w leczeniu zakażeń. Ostatecznie może prowadzić do śmierci.

[edytuj] Skutki nadmiaru

Kwas askorbinowy nie jest toksyczny, ale przyjmowany w nadmiarze może wywoływać dolegliwości żołądka, nudności, biegunkę, wymioty, wysypkę skórną, obniżać odporność po radykalnym zmniejszeniu dawki. Jednak mimo tego wszystkiego zazwyczaj jego nadmiary wydalane są z organizmu wraz z moczem.

Stosowanie wyższych niż zalecane dawek witaminy C w czasie ciąży może być szkodliwe dla płodu. Wysokie dawki tej witaminy, według klasyfikacji FDA ryzyka stosowania leków w czasie ciąży, należą do kategorii C. Oznacza to, że w badaniach na zwierzętach wykazano działanie niepożądane na płód, jednak jej wpływ na ciążę człowieka nie jest potwierdzony w badaniach klinicznych.

[edytuj] Źródła w pożywieniu ^{[6] [7]}

Świeże owoce i warzywa (szczególnie zielonoliściaste):

• acerola (w 100 g owocu 1400-2500 mg)
• gwajawa (w 1 owocu 165 mg),
• winogrona,
• papryka czerwona (w 1 szt. 141 mg),
  • papryka zielona (w 1 szt. 95 mg),
• koper ogrodowy
• owoce dzikiej róży,
• Owoce cytrusowe:
  • cytryny,
  • pomaraÅ„cze (w 1 owocu - 70 mg),
  • grejpfruty (sok z 1 owocu - 75 mg),
• kiwi (w 1 owocu - 74 mg),
• melon kantalupa (w połówce 113 mg),
• ananasy,
• czarne i czerwone porzeczki,
• truskawka (w porcji 140 g - 84 mg),
• jagody czarnego bzu,
• maliny,
• jeżyny,
• brukselka (porcja 6 szt. - 78 mg),
• kapusta,
• kalafior (porcja 85 g - 36 mg),
• rzepa,
• cebula zwyczajna,
• szpinak,
• brokuÅ‚y,
• groszek zielony,
• kalarepa,
• szparagi,
• jabÅ‚ka,
• soja,
• ziemniaki - główne źródÅ‚o witaminy C dla mieszkaÅ„ców wielu krajów,
• pomidory (gotowane, porcja 225 g - 45 mg),
• karczochy.

[edytuj] Zastosowanie w przemyśle spożywczym

Kwas askorbinowy jest przeciwutleniaczem i jako taki jest stosowany w przemyśle spożywczym, podobnie jak jego sole i estry. Symbole stosowane do oznaczenia tych związków:

• E300 - kwas askorbinowy
• E301 - askorbinian sodu
• E302 - askorbinian wapnia
• E303 - askorbinian potasu
• E304 - estry kwasów tÅ‚uszczowych i kwasu askorbinowego
  • E304(i) - palmitynian askorbylu
  • E304(ii) - stearynian askorbylu

Przypisy

Przeczytaj zastrzeżenia dotyczące pojęć medycznych w Wikipedii!

Pozycjonowanie Katowice | Motocykle | Sklep Sportowy | Encyklopedia
firmy gdynia spis firm kalisz spis firm tychy jasło branże firmy szczecin