Kwas foliowy
| Kwas foliowy | ||||||||
|
|
||||||||
| Ogólne informacje | ||||||||
| Nomenklatura systematyczna (IUPAC): | ||||||||
| kwas (2S)-2-[[4-[(2-amino-4-okso-1H-pterydyn-6-ylo)metylamino]benzoilo]amino]pentanodiowy | ||||||||
| Inne nazwy | folacyna, folan, kwas pteroiloglutaminowy, witamina B9, witamina B11, witamina M | |||||||
| Wzór sumaryczny | C19H19N7O6 | |||||||
| SMILES | OC(=O)CCC(C(O)=O)NC(=O)c2ccc(cc2)
NCc3nc1c(nc3)nc(N)nc1O |
|||||||
| Masa molowa | 441,41 g/mol | |||||||
| Wygląd | pomarańczowożółty, krystaliczny proszek | |||||||
| Identyfikacja | ||||||||
| Numer CAS | 59-30-3 | |||||||
| PubChem | 6037[1] | |||||||
| DrugBank | DB00158[2] | |||||||
|
||||||||
| Niebezpieczeństwa | ||||||||
| MSDS | Zewnętrzne dane MSDS | |||||||
| NFPA 704 | ||||||||
| Zwroty ryzyka | Nieprawidłowy zwrot | |||||||
| Zwroty bezpieczeństwa | Nieprawidłowy zwrot | |||||||
| Numer RTECS | LP5425000 | |||||||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą warunków standardowych (25 °C, 1000 hPa) |
||||||||
| Klasyfikacja | ||||||||
| ATC | B03 | |||||||
Kwas foliowy (folacyna, witamina B9, witamina M, witamina B11, ATC: B 03 BB) – witamina z grupy B. Występuje w żywności w postaci folianów, dlatego często termin witamina B9 utożsamia się z całą grupą związków (ustalono, że może istnieć teoretycznie ok. 150 rozmaitych form kwasu foliowego; w przyrodzie jest ich nieco mniej, bo około 20 rodzajów). Nazwa kwasu pochodzi od łacińskiego słowa folium ("liść").
Spis treści |
[edytuj] Rola w organizmie
Kwas foliowy reguluje wzrost i funkcjonowanie komórek; wpływa dodatnio na system nerwowy i mózg, decyduje o dobrym samopoczuciu psychicznym; zapobiega uszkodzeniom tzw. cewy nerwowej u rozwijającego się w łonie matki dziecka, ma pozytywny wpływ na wagę i rozwój noworodków; bierze udział w zachowaniu materiału genetycznego, w przekazywaniu cech dziedzicznych komórek, reguluje ich podział; usprawnia funkcjonowanie układu pokarmowego, uczestniczy w tworzeniu soku żołądkowego, zapewnia sprawne działanie wątroby, żołądka i jelit; jest czynnikiem antyanemicznym, pobudza procesy krwiotwórcze, czyli powstawanie czerwonych krwinek; chroni organizm przed nowotworami (szczególnie rakiem macicy).
[edytuj] Skutki niedoboru
- zahamowanie wzrostu i odbudowy komórek w organizmie
- mała ilość czerwonych ciałek we krwi, tzw. anemia megaloblastyczna (makrocytowa)
- uczucie przemęczenia i kłopoty z koncentracją
- stany niepokoju, lęku, depresja, nadmierna drażliwość
- bezsenność, roztargnienie, problemy z pamięcią
- zaburzenia w trawieniu i we wchłanianiu składników odżywczych, niedożywienie, biegunka, zmniejszony apetyt, obniżona masa ciała
- stany zapalne języka oraz błony śluzowej warg, bóle głowy, kołatanie serca, przedwczesna siwizna
- u dzieci i młodzieży zahamowanie wzrostu.
Prawidłowa podaż kwasu foliowego jest niezwykle istotna u kobiet w ciąży. W celu profilaktyki wad cewy nerwowej u płodu, zaleca się przyjmowanie 0,4 mg kwasu foliowego dziennie, przez okres począwszy od trzech miesięcy przed planowaną ciążą, aż do 12 tygodnia. W praktyce, ze względu na duży odsetek ciąż nieplanowanych, zaleca się, aby wszystkie kobiety w wieku rozrodczym, przyjmowały stale doustną suplementację kwasu foliowego w dawce 0,4 mg. U kobiet, które urodziły już jedno dziecko z wadą cewy nerwowej, zaleca się profilaktykę dawką 5 mg kwasu foliowego na dobę.
[edytuj] Skutki nadmiaru
Kwas ten nie jest toksyczny dla ludzi, ale jego zwiększone dawki mogą powodować bezsenność, rozdrażnienie.
[edytuj] Źródła w pożywieniu
Znajduje się w liściastych warzywach, szczególnie zielonolistnych (sałata, szpinak, kapusta, brokuły, szparagi, kalafiory, brukselka) a także w pomidorach, grochu, fasoli, soczewicy, soi, burakach, orzechach, słoneczniku, drożdżach piwnych, wątrobie, żółtku jajka, pszenicy, pomarańczach, bananach, awokado. W wielu krajach (nie w Polsce) kwasem foliowym wzbogaca się chleb.
[edytuj] Wchłanianie przez organizm
- Czynniki polepszające wchłanianie: kompleks witamin B, witamina B6, kwas para-aminobenzoesowy (PABA), witamina B12, witamina H, witamina C
- Czynniki pogarszające wchłanianie: światło, alkohol, wysoka temperatura, środki antykoncepcyjne
[edytuj] Preparaty
- Acidum Folicum – tabletki 5 i 15 mg
- Acifolic – tabletki 0,4 mg (OTC)
- Folacid – tabletki 0,4 mg (OTC) oraz 5 i 15 mg
- Folifem – tabletki 0,4 mg (OTC)
- Folifort – tabletki 5 i 15 mg
- Folik – tabletki 0,4 mg (OTC)
- Folovit – tabletki 0,4 mg (OTC)
- IQ aktiv – tabletki musujące (86 g)
- Kwas Foliowy – tabletki 0,4 mg (OTC)
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ Kwas foliowy – Compound Summary (ang.). PubChem Public Chemical Database.
- ↑ Showing drug card for Kwas foliowy (DB00158) (ang.). DrugBank.
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Sciencelab: karta charakterystyki kwasu foliowego
- Denis Campbell: Gdy kwas foliowy szkodzi (pol.). Onet.pl (za The Guardian), 25.11.2009. [dostęp 2009-11-26].
|
|||||||||||
| Milicja: opozycyjny dziennikarz zabił się sam |
Aleh Bebenin, białoruski opozycyjny dziennikarz, którego zwłoki znaleziono w piątek na daczy pod Mińskiem, najpewniej popełnił samobójstwo - twierdzi białoruska milicja. Takiej wersji wydarzeń dotyczącej śmierci założyciela portalu internetowego Karta'97 nie przyjmuje opozycja.
|
| "Byli talibowie, wpływowi ludzie oraz kobiety" |
W Afganistanie powołana została Wysoka Rada ds. Pokoju. Jej zadaniem jest prowadzenie negocjacji pokojowych z talibami.
|
| Znów starcia i oskarżenia o sabotaż |
Jeden azerbejdżański żołnierz nie żyje, drugi jest ranny - to wynik starcia przy granicy ze spornym regionem Górski Karabach. To kolejne w ostatnich dniach zajście na granicy z zamieszkaną głównie przez Ormian zbuntowaną enklawą w Azerbejdżanie.
|
| Papierosy "dołują" młodzież |
Niektóre nastolatki sięgają po papierosa, aby poprawić sobie nastrój. Okazuje się jednak, że nie jest to skuteczny sposób na złagodzenie objawów depresji, a może je wręcz nasilać. Twierdzi tak przynajmniej pismo "Addictive Behaviors", powołując się na badania kanadyjskich naukowców.
|
| Samolot w pokoju gościnnym |
To było nieplanowane lądowanie. Zamiast na lotnisku, niewielki samolot wylądował... na położonym niedaleko domu. Wszystko wydarzyło się w miejscowości Aurora w amerykańskim stanie Oregon.
|
Aleh Bebenin, białoruski opozycyjny dziennikarz, którego zwłoki znaleziono w piątek na daczy pod Mińskiem, najpewniej popełnił samobójstwo - twierdzi białoruska milicja. Takiej wersji wydarzeń dotyczącej śmierci założyciela portalu internetowego Karta'97 nie przyjmuje opozycja.
W Afganistanie powołana została Wysoka Rada ds. Pokoju. Jej zadaniem jest prowadzenie negocjacji pokojowych z talibami.
Jeden azerbejdżański żołnierz nie żyje, drugi jest ranny - to wynik starcia przy granicy ze spornym regionem Górski Karabach. To kolejne w ostatnich dniach zajście na granicy z zamieszkaną głównie przez Ormian zbuntowaną enklawą w Azerbejdżanie.
Niektóre nastolatki sięgają po papierosa, aby poprawić sobie nastrój. Okazuje się jednak, że nie jest to skuteczny sposób na złagodzenie objawów depresji, a może je wręcz nasilać. Twierdzi tak przynajmniej pismo "Addictive Behaviors", powołując się na badania kanadyjskich naukowców.
To było nieplanowane lądowanie. Zamiast na lotnisku, niewielki samolot wylądował... na położonym niedaleko domu. Wszystko wydarzyło się w miejscowości Aurora w amerykańskim stanie Oregon.