Kwas foliowy – Wiki

Kwas foliowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Kwas foliowy
Folicacid2.png
Ogólne informacje
Nomenklatura systematyczna (IUPAC):
kwas (2S)-2-[[4-[(2-amino-4-okso-1H-pterydyn-6-ylo)metylamino]benzoilo]amino]pentanodiowy
Inne nazwy folacyna, folan, kwas pteroiloglutaminowy, witamina B9, witamina B11, witamina M
Wzór sumaryczny C19H19N7O6
SMILES OC(=O)CCC(C(O)=O)NC(=O)c2ccc(cc2)

NCc3nc1c(nc3)nc(N)nc1O
Masa molowa 441,41 g/mol
Wygląd pomarańczowożółty, krystaliczny proszek
Identyfikacja
Numer CAS 59-30-3
PubChem 6037[1]
DrugBank DB00158[2]
Niebezpieczeństwa
MSDS Zewnętrzne dane MSDS
NFPA 704

NFPA 704.svg

2
2
0
Zwroty ryzyka Nieprawidłowy zwrot
Zwroty bezpieczeństwa Nieprawidłowy zwrot
Numer RTECS LP5425000
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
warunków standardowych (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja
ATC B03

Kwas foliowy (folacyna, witamina B9, witamina M, witamina B11, ATC: B 03 BB) – witamina z grupy B. Występuje w żywności w postaci folianów, dlatego często termin witamina B9 utożsamia się z całą grupą związków (ustalono, że może istnieć teoretycznie ok. 150 rozmaitych form kwasu foliowego; w przyrodzie jest ich nieco mniej, bo około 20 rodzajów). Nazwa kwasu pochodzi od łacińskiego słowa folium ("liść").

Spis treści

[edytuj] Rola w organizmie

Kwas foliowy reguluje wzrost i funkcjonowanie komórek; wpływa dodatnio na system nerwowy i mózg, decyduje o dobrym samopoczuciu psychicznym; zapobiega uszkodzeniom tzw. cewy nerwowej u rozwijającego się w łonie matki dziecka, ma pozytywny wpływ na wagę i rozwój noworodków; bierze udział w zachowaniu materiału genetycznego, w przekazywaniu cech dziedzicznych komórek, reguluje ich podział; usprawnia funkcjonowanie układu pokarmowego, uczestniczy w tworzeniu soku żołądkowego, zapewnia sprawne działanie wątroby, żołądka i jelit; jest czynnikiem antyanemicznym, pobudza procesy krwiotwórcze, czyli powstawanie czerwonych krwinek; chroni organizm przed nowotworami (szczególnie rakiem macicy).

[edytuj] Skutki niedoboru

  • zahamowanie wzrostu i odbudowy komórek w organizmie
  • maÅ‚a ilość czerwonych ciaÅ‚ek we krwi, tzw. anemia megaloblastyczna (makrocytowa)
  • uczucie przemÄ™czenia i kÅ‚opoty z koncentracjÄ…
  • stany niepokoju, lÄ™ku, depresja, nadmierna drażliwość
  • bezsenność, roztargnienie, problemy z pamiÄ™ciÄ…
  • zaburzenia w trawieniu i we wchÅ‚anianiu skÅ‚adników odżywczych, niedożywienie, biegunka, zmniejszony apetyt, obniżona masa ciaÅ‚a
  • stany zapalne jÄ™zyka oraz bÅ‚ony Å›luzowej warg, bóle gÅ‚owy, koÅ‚atanie serca, przedwczesna siwizna
  • u dzieci i mÅ‚odzieży zahamowanie wzrostu.

Prawidłowa podaż kwasu foliowego jest niezwykle istotna u kobiet w ciąży. W celu profilaktyki wad cewy nerwowej u płodu, zaleca się przyjmowanie 0,4 mg kwasu foliowego dziennie, przez okres począwszy od trzech miesięcy przed planowaną ciążą, aż do 12 tygodnia. W praktyce, ze względu na duży odsetek ciąż nieplanowanych, zaleca się, aby wszystkie kobiety w wieku rozrodczym, przyjmowały stale doustną suplementację kwasu foliowego w dawce 0,4 mg. U kobiet, które urodziły już jedno dziecko z wadą cewy nerwowej, zaleca się profilaktykę dawką 5 mg kwasu foliowego na dobę.

[edytuj] Skutki nadmiaru

Kwas ten nie jest toksyczny dla ludzi, ale jego zwiększone dawki mogą powodować bezsenność, rozdrażnienie.

[edytuj] Źródła w pożywieniu

Znajduje się w liściastych warzywach, szczególnie zielonolistnych (sałata, szpinak, kapusta, brokuły, szparagi, kalafiory, brukselka) a także w pomidorach, grochu, fasoli, soczewicy, soi, burakach, orzechach, słoneczniku, drożdżach piwnych, wątrobie, żółtku jajka, pszenicy, pomarańczach, bananach, awokado. W wielu krajach (nie w Polsce) kwasem foliowym wzbogaca się chleb.

[edytuj] Wchłanianie przez organizm

[edytuj] Preparaty

  • Acidum Folicum – tabletki 5 i 15 mg
  • Acifolic – tabletki 0,4 mg (OTC)
  • Folacid – tabletki 0,4 mg (OTC) oraz 5 i 15 mg
  • Folifem – tabletki 0,4 mg (OTC)
  • Folifort – tabletki 5 i 15 mg
  • Folik – tabletki 0,4 mg (OTC)
  • Folovit – tabletki 0,4 mg (OTC)
  • IQ aktiv – tabletki musujÄ…ce (86 g)
  • Kwas Foliowy – tabletki 0,4 mg (OTC)

[edytuj] Zobacz też

Commons in image icon.svg
  Wikimedia Commons ma galeriÄ™ ilustracji zwiÄ…zanÄ… z tematem:
Kwas foliowy

Przypisy

  1. ↑ Kwas foliowy – Compound Summary (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  2. ↑ Showing drug card for Kwas foliowy (DB00158) (ang.). DrugBank.

[edytuj] Linki zewnętrzne

p â€¢ d â€¢ e
Witaminy (A11)
Rozpuszczalne w tłuszczach
Retinol (A) • Kalcyferol (D) • Tokoferol (E) • Egzogenne kwasy tłuszczowe (F/FF)1 • Fitochinon (K)
Rozpuszczalne w wodzie
Tiamina (B1) • Ryboflawina (B2/G) • Niacyna i nikotynamid (B3)3 • Adenina (B4)1 • Kwas pantotenowy (B5) • Pirydoksyna (B6) • Biotyna (B7)2 • AMP (B8)1 • Kwas foliowy (B9/B11/M) • Kwas p-aminobenzoesowy (B10/B18) • Cyjanokobalamina (B12) • Kwas orotowy (B13) • Witamina B14 (B14)1 • kwas pangamowy (B15/B16) • Amigdalina (B17)1 • Witamina B22 (B22) • Kwas askorbinowy (C) • Biotyna (H)2 • Kwas antranilowy (L) • Kwas liponowy (N) • Karnityna (O/Bt/T)1 • Flawonoidy (P)1 • Niacyna i nikotynamid (PP)3 • Koenzym Q10 (Q)1
1 – obecnie nie uznawana za witaminę

2 – nazwy witamina H i B7 stosowane zamiennie

3 – nazwy witamina PP i B3 stosowane zamiennie

Milicja: opozycyjny dziennikarz zabił się sam
Aleh Bebenin, białoruski opozycyjny dziennikarz, którego zwłoki znaleziono w piątek na daczy pod Mińskiem, najpewniej popełnił samobójstwo - twierdzi białoruska milicja. Takiej wersji wydarzeń dotyczącej śmierci założyciela portalu internetowego Karta'97 nie przyjmuje opozycja.
"Byli talibowie, wpływowi ludzie oraz kobiety"
W Afganistanie powołana została Wysoka Rada ds. Pokoju. Jej zadaniem jest prowadzenie negocjacji pokojowych z talibami.
Znów starcia i oskarżenia o sabotaż
Jeden azerbejdżański żołnierz nie żyje, drugi jest ranny - to wynik starcia przy granicy ze spornym regionem Górski Karabach. To kolejne w ostatnich dniach zajście na granicy z zamieszkaną głównie przez Ormian zbuntowaną enklawą w Azerbejdżanie.
Papierosy "dołują" młodzież
Niektóre nastolatki sięgają po papierosa, aby poprawić sobie nastrój. Okazuje się jednak, że nie jest to skuteczny sposób na złagodzenie objawów depresji, a może je wręcz nasilać. Twierdzi tak przynajmniej pismo "Addictive Behaviors", powołując się na badania kanadyjskich naukowców.
Samolot w pokoju gościnnym
To było nieplanowane lądowanie. Zamiast na lotnisku, niewielki samolot wylądował... na położonym niedaleko domu. Wszystko wydarzyło się w miejscowości Aurora w amerykańskim stanie Oregon.
Linki: Strona g³ówna