Królestwo (biologia)
Królestwo (łac. regnum, l.mn. regna) – stosowana w systematyce organizmów kategoria systematyczna obejmująca spokrewnione typy (phylum) w zoologii, lub gromady (divisio) w botanice. Tradycyjnie, od czasów Karola Linneusza królestwo było uważane za kategorię systematyczną najwyższej rangi. Pod koniec XX w. systematycy wprowadzili wyższą od królestwa kategorię nazywaną domeną, nadkrólestwem lub cesarstwem. W nomenklaturze botanicznej i zoologicznej regulowanych przez Międzynarodowe Kodeksy Nomenklatury Botanicznej i Zoologicznej królestwo nadal jest uznawane za kategorię najwyższej rangi[1][2]. Podkategorią królestwa jest podkrólestwo (subregnum). Natomiast stosowany czasem termin nadkrólestwo (superregnum), choć formalnie poprawny, używany jest w randze najwyższej kategorii systematycznej – domeny lub cesarstwa.
Spis treści |
[edytuj] Trzy królestwa
Szwedzki biolog Karol Linneusz dzielił świat ożywiony na dwa królestwa, które nazwał Regnum Animale (zwierzęta) i Regnum Vegetabile (rośliny). Świat nieożywiony zaliczył do trzeciego królestwa – Regnum Lapideum (minerały). W 1866 Ernst Haeckel wprowadził królestwo Protista. Podział organizmów na trzy królestwa był stosowany do drugiej połowy XX wieku.
[edytuj] Pięć królestw Whittakera
W 1969 roku Robert Whittaker zaproponował nową koncepcję klasyfikacji organizmów[3], w której wyróżnił pięć królestw:
- Monera – obejmujące wszystkie prokarioty
- Protista – protisty
- Animalia – zwierzęta
- Plantae – rośliny
- Fungi – grzyby
[edytuj] Cavalier-Smith
Thomas Cavalier-Smith jest autorem koncepcji podziału organizmów na sześć (początkowo osiem) królestw[4][5], zgrupowanych w dwóch cesarstwach (ang. empire). Cavalier-Smith dodał – do pięciu dotychczas akceptowanych (bakterie, protisty, grzyby, rośliny oraz zwierzęta) – królestwo Chromista.
[edytuj] Pozycja taksonomiczna
Położenie królestwa i podkrólestwa w hierarchii taksonomicznej wygląda następująco:
- domena (także cesarstwo lub nadkrólestwo)
- królestwo (regnum)
- podkrólestwo (subregnum)
- gromada (divisio) dla roślin lub typ (phylum) dla zwierząt
Przypisy
- ↑ International Code of Botanical Nomenclature (ang.). International Association for Plant Taxonomy, 2007. [dostęp 9 marca 2010].
- ↑ International Code of Zoological Nomenclature (ang.). International Commission on Zoological Nomenclature, 1999. [dostęp 27 lutego 2010].
- ↑ Robert H. Whittaker. New Concepts of Kingdoms of Organisms. „Science”. 163 (3863), ss. 150 – 160 (10 stycznia 1969). doi:10.1126/science.163.3863.150 (ang.).
- ↑ Thomas Cavalier-Smith. A revised six-kingdom system of life. „Biological Reviews of the Cambridge Philosophical Society”. 73(3), ss. 203–266 (sierpień 1998). doi:10.1017/S0006323198005167 (ang.).
- ↑ Thomas Cavalier-Smith. Only six kingdoms of life. „Proc. R. Soc. Lond. B”. 271, ss. 1251–1262 (17 maja 2004). doi:10.1098/rspb.2004.2705 (ang.).
[edytuj] Zobacz też
| Milicja: opozycyjny dziennikarz zabił się sam |
Aleh Bebenin, białoruski opozycyjny dziennikarz, którego zwłoki znaleziono w piątek na daczy pod Mińskiem, najpewniej popełnił samobójstwo - twierdzi białoruska milicja. Takiej wersji wydarzeń dotyczącej śmierci założyciela portalu internetowego Karta'97 nie przyjmuje opozycja.
|
| "Byli talibowie, wpływowi ludzie oraz kobiety" |
W Afganistanie powołana została Wysoka Rada ds. Pokoju. Jej zadaniem jest prowadzenie negocjacji pokojowych z talibami.
|
| Znów starcia i oskarżenia o sabotaż |
Jeden azerbejdżański żołnierz nie żyje, drugi jest ranny - to wynik starcia przy granicy ze spornym regionem Górski Karabach. To kolejne w ostatnich dniach zajście na granicy z zamieszkaną głównie przez Ormian zbuntowaną enklawą w Azerbejdżanie.
|
| Papierosy "dołują" młodzież |
Niektóre nastolatki sięgają po papierosa, aby poprawić sobie nastrój. Okazuje się jednak, że nie jest to skuteczny sposób na złagodzenie objawów depresji, a może je wręcz nasilać. Twierdzi tak przynajmniej pismo "Addictive Behaviors", powołując się na badania kanadyjskich naukowców.
|
| Samolot w pokoju gościnnym |
To było nieplanowane lądowanie. Zamiast na lotnisku, niewielki samolot wylądował... na położonym niedaleko domu. Wszystko wydarzyło się w miejscowości Aurora w amerykańskim stanie Oregon.
|
Aleh Bebenin, białoruski opozycyjny dziennikarz, którego zwłoki znaleziono w piątek na daczy pod Mińskiem, najpewniej popełnił samobójstwo - twierdzi białoruska milicja. Takiej wersji wydarzeń dotyczącej śmierci założyciela portalu internetowego Karta'97 nie przyjmuje opozycja.
W Afganistanie powołana została Wysoka Rada ds. Pokoju. Jej zadaniem jest prowadzenie negocjacji pokojowych z talibami.
Jeden azerbejdżański żołnierz nie żyje, drugi jest ranny - to wynik starcia przy granicy ze spornym regionem Górski Karabach. To kolejne w ostatnich dniach zajście na granicy z zamieszkaną głównie przez Ormian zbuntowaną enklawą w Azerbejdżanie.
Niektóre nastolatki sięgają po papierosa, aby poprawić sobie nastrój. Okazuje się jednak, że nie jest to skuteczny sposób na złagodzenie objawów depresji, a może je wręcz nasilać. Twierdzi tak przynajmniej pismo "Addictive Behaviors", powołując się na badania kanadyjskich naukowców.
To było nieplanowane lądowanie. Zamiast na lotnisku, niewielki samolot wylądował... na położonym niedaleko domu. Wszystko wydarzyło się w miejscowości Aurora w amerykańskim stanie Oregon.